Uluslararasılaştırma

İhracat İşlemleri ve Belgeler

2011-02-05 16:41

İhracat İşlemleri ve Belgeler


İhracat İşlemleri ve Belgeler

Mevzuata göre "İhracat" nedir?
İhracat, bir malın, yürürlükteki ihracat mevzuatı ile gümrük mevzuatına uygun şekilde Türkiye gümrük bölgesi dışına veya serbest bölgelere çıkarılmasıdır.

En geniş anlamı ile ihracat, bir ülke sınırları içerisinde serbest dolaşımda bulunan (bu ülkede yetişen, üretilen veya başka ülkelerden ithal edilmiş) malların ve hizmetlerin başka ülkelere satılması/gönderilmesi anlamına gelir.

İhracatın fiili olarak gerçekleşmesi, malın gümrük mevzuatı hükümleri çerçevesinde muayenesinin yapılıp taşıta yüklenmesi, bir yerden gelmekte olan dökme ve diğer eşyada yüklemenin tamamlanması veya gümrük mevzuatınca fiili ihracat olarak kabul edilecek diğer çıkışları ifade etmektedir.

İhracatçı kimdir?
İhraç edeceği mala göre ilgili İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine üye olan, vergi numarasına sahip gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişilik statüsüne sahip olmamakla birlikte yürürlükteki mevzuat hükümlerine istinaden hukuki tasarruf yapma yetkisi tanınan ortaklıklardır.

Mevzuata göre nasıl ihracatçı olunur?
İhracatçı olmak için herhangi bir belge veya izin sertifikası sahibi olmak gerekmez. Ancak ihraç edilecek ürünle ilgili ihracatçı birliğine üye olmanız gerekmektedir. İhraç edeceğiniz ürüne göre, Türkiye'de örgütlenmiş ihracatçı birliklerinden birine üye olduğunuzda ihracatçı niteliği kazanır ve ihracat yapabilirsiniz.

İhracatçı Birlikleri'ne üye olmak isteyenlerden, Ticaret Sicil Gazetesi ve tek vergi numarası sahibi olduğunu gösteren belgeler ve noterden tasdikli imza sirkülerleri istenmektedir.

İhracat işlemelerinde izlenecek prosedürler, ihracat yapılacak ülkeye, ihracat şekline ve ihraç edilecek ürüne göre değişmektedir. İhracatı yapacağınız ülkeye, ihracat şekline ve ihraç ürününe göre hazırlanacak belgeler ve izlenecek prosedürler farklı olabilmektedir.

Ülkelere göre ihracat

Örneğin Avrupa Birliği'ne (AB) üye ülkelere, Avrupa Serbest Ticaret Anlaşması (EFTA) ülkelerine, Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA) kapsamında ya da Genel Preferanslar Sistemi (GSP) kapsamında Türkiye'ye tavizli gümrük oranları uygulayan ülkelere yapılacak ihracatlar için düzenlenmesi gereken belgeler, müracaat edilecek kurum ve kuruluşlar ile işlemlerde izlenmesi gereken prosedürler değişebilmektedir.

Ürünlere göre ihracat

Yine ihraç ettiğiniz ürün bakımından kontrol edilmesi gerekli listeler bulunmaktadır. Örneğin bazı malların ihracatı yasaktır. Bazılarınınki önceden belirli bir kurumdan alınacak izine tabidir. (İhracat Mevzuatı )

İhracat Belgeleri nelerdir?
Ürüne göre alınması gereken farklı belgeler olsa da her ihracat işleminde mutlaka bulunması gereken iki temel belge vardır. Bunlar gümrük beyannamesi ve faturadır.

Gümrük Beyannamesi
Gümrük Beyannamesi, ihracatta gümrük mevzuatı uyarınca doldurularak ilgili ihracatçı birliği tarafından onaylanmasından sonra gümrük idaresine sunulan belgedir. Sekiz nüsha olarak düzenlenen Tek Tip Gümrük Beyannameleri, gönderen / ihracatçı, yükleme belgeleri, alıcı, malın gideceği ülke, teslim şekli vb gibi pek çok bilgiyi içermektedir.

Fatura
Fatura, satılan bir malın cinsi, ismi, miktarı, birim satış fiyatı, teslim şekli ve toplam bedeli gibi bilgilerin beyan edildiği, satıcı tarafından alıcıya gönderilen bir hesap belgesidir.

Fatura, ihraç malları hazırlandıktan ve sevkıyat yapılmadan önce düzenlenen ilk belgedir. Genellikle bir İngilizce ve bir Türkçe olmak üzere iki nüsha olarak düzenlenen ticari faturaların nüsha adedi taraflar arasındaki anlaşmaya göre değişebilmektedir. Ticari faturalar, Maliye Bakanlığı'nın kaşesi ve/veya noter tasdiki ile ihracatçı tarafından düzenlenir.

Faturada neler bulunması gerekir?

    • Alıcı ve satıcının unvan ve adresleri,
    • Tanzim tarihi,
    • Malların cinsi/tanımı, miktarı, ağırlığı ve ambalaj numaraları,
    • Yükleme limanı,
    • Varış - boşaltma yeri,
    • Malların birim fiyatı ve toplam bedeli,
    • Teslim şekli ve ödeme şartları,
    • Taşıt aracının türüne bağlı olarak plaka no/vagon no/gemi adı/uçuş no,
    • Sipariş veya anlaşma sayısı,
    • Malın menşei gibi bilgilerin bulunması gereklidir.

Proforma Fatura: Ticari fatura yerine geçmeyen teklif
Ticari fatura ile proforma fatura birbirinden farklıdır, karıştırmamak gerekir. Proforma fatura, satıcının alıcıya gönderdiği, satacağı malın ismi, özelliği, miktarı, fiyatı, teslim ve ödeme şekli, sevkiyatın durumu gibi bilgileri içeren bir tekliftir ve hiçbir mali yükümlülük yaratmaz.

Diğer Belgeler
İhracatın ve ürünün türüne, ithalatçı ülke mevzuatına ve ithalatçının talebine göre ihracatta yaygın olarak düzenlenen ve kullanılan belgeler arasında ihracata konu olan malların üretim yerini gösteren Menşe Şahadetnamesi (Certificate of Origin), Avrupa Birliği ülkelerine yapılan ihracatta düzenlenmesi gereken A.TR Dolaşım Belgesi ve Serbest Ticaret Anlaşması kapsamında yapılan ihracatta düzenlenen EUR.1 Belgesi'ni saymak mümkündür. (İhracatta Kullanılan Uluslararası Belgeler)

Tercih edilen ya da alıcınız tarafından talep edilen ihracat şekline göre de yapılması gereken işlemler, uygulanacak prosedürler ve alınması gereken belgeler değişebilmektedir. Örneğin kesin satışı daha sonra yapılmak üzere dış alıcılara, komisyonculara, ihracatçının yurt dışındaki şube ve temsilciliklerine mal gönderilmesi şeklinde yapılan konsinye ihracatta ihracat için ilgili İhracatçı Birliklerine başvuru yapılması gerekirken, "Dahilde İşleme Rejimi" kapsamında yapılan ihracatta Dış Ticaret Müsteşarlığı'na başvurulması gereklidir.

Özel uygulamalara tabi ürünlerin ihracatında, hazırlanması gereken bazı belgeler bulunmaktadır. Bu ürünlerle ilgili olarak Kontrol Belgesi, İmalatçının Analiz Belgesi, Zirai Karantina Belgesi, Borsa Tescil Beyannamesi, Nihai Kullanım Sertifikası, Uluslararası Orijin ve Bitki Sağlık Sertifikası gibi bazı belgelerin düzenlenmesi gereklidir. (İhracatta Kullanılan Uluslararası Belgeler)

Konu ile ilgili detaylı bilgileri İGEME internet sitesinde yer alan "İhracat Prosedürlerini Biliyor musunuz?", "İhracatta Kullanılan Uluslararası Belgeler" yayınlarından ya da İhracat Mevzuatı bölümünden temin etmek mümkündür.

 

KAYNAK: İGEME

Döviz Kuru
Dolar Alış
:

Dolar Satış
:

Euro Alış
:

Euro Satış
:

Bu site, en iyi 1024x768 çözünürlükte Mozilla Firefox, Internet Explorer 7 ve üzeri tarayıcılarda izlenir.


www.een.kso.org.tr Avrupa İşletmeler Ağı Konya web sitesidir. Bu web sitesinde yer alan bilgiler, sadece bilgilendirme ve yönlendirme amaçlıdır. Bu sitede sunulan bilgilerin doğruluğunu ve güncelliğini sağlamak üzere gerekli dikkat gösterilmiş olmakla birlikte, yayımlanan bilgilerde eksikler, hatalar ve güncelliğini yitirmeler olabilir.Sunulan bilgilerin doğruluğunu ve güncelliğini sağlamak üzere her türlü çaba gösterilmiş olmasına karşın, bu bilgilere dayanarak herhangi bir girişimde bulunulmadan önce gerekli teknik destek alınmalıdır.  Bu web sitesi, mali, hukuki vb. diğer konularda alınabilecek profesyonel danışmanlık hizmeti yerine kullanılmamalıdır. Avrupa İşletmeler Ağı Konya & Konya Sanayi Odası bu bilgilerdeki herhangi bir hata veya eksiklik veya bu bilgilerin kullanılması sonucunda doğacak sonuçlardan sorumlu değildir.
Avrupa İşletmeler Ağı Konya & Konya Sanayi Odası tarafından hazırlanıp bu sitede yayınlanan bilgiler, web sitesi kaynak gösterilmek kaydı ile yayınlanabilir.